W sporcie na pierwszy rzut oka widać to, co dzieje się “na zewnątrz” ciała sportowca – mówimy tutaj o formie, o efekcie treningów czy technice i szybkości. Mają one duży wpływ na ostateczny wynik i są niezwykle ważne, ale o ostatecznej wygranej lub przegranej mogą zadecydować detale, które są znacznie mniej widoczne. Mowa o przygotowaniu mentalnym.
Dwóch zawodników może reprezentować podobny poziom sportowy, a mimo tego zupełnie inaczej radzić sobie w sytuacjach stresowych, inaczej walczyć z presją, która, na zawodach na najwyższym poziomie, jest naprawdę ogromna. Właśnie dlatego psychologia sportu stała się ważną częścią przygotowania profesjonalnych zawodników.
Co właściwie oznacza mentalność mistrza?
Mentalność mistrza nie oznacza ciągłego przekonania, że jest się najlepszym – to przede wszystkim umiejętność reagowania w odpowiedni sposób na trudne sytuacje, presję ale i porażki, które w życiu każdego sportowca się pojawiają.
Sportowiec musi umieć skoncentrować się w pełni na danym zadaniu, kontrolować swoje emocje i wracać do działania nawet wtedy, gdy coś pójdzie nie tak w meczu, spotkaniu czy wydarzeniu.
Takie podejście przydaje się wszędzie tam, gdzie potrzebna jest koncentracja i samokontrola. Dotyczy to różnych osób, nie tylko profesjonalnych sportowców – na przykład przydaje się w rozrywce internetowej, gdzie warto podejmować spokojne, świadome decyzje.
Pomagają w tym platformy eksperckie, takie jak Spinprofy, które testują i recenzują różne legalne platformy hazardowe oraz dostarczają informacji na temat kasyno online Skrill i innych aspektów niezbędnych graczowi do bezpiecznej gry. Sprawdzają one również odporność użytkowników na presję, ponieważ w grze w grę wchodzą nie tylko pieniądze, ale także silne emocje.
Ważna jest też umiejętność oddzielenia wyniku od własnej wartości. Przegrany mecz czy inne wydarzenie nie sprawia, że dany zawodnik nagle stał się gorszy – z każdej porażki warto jednak wyciągać lekcje, które następnie da się wykorzystać do tego, by stać się jeszcze lepszym.
Jak radzić sobie z presją?
Łatwo jest napisać “wystarczy wygrać z presją aby osiągać sukces”. Każdy z nas jednak nieco inaczej reaguje w takich sytuacjach i walka z presją może wyglądać inaczej dla każdego z nas. Presja to nieodłączny element każdego sportu (ale i nie tylko).
Oczekiwania kibiców, trenerów, sponsorów i nawet samego zawodnika – to wszystko może sprawić, że nawet osoba z dużym doświadczeniem i ogromnymi umiejętnościami zacznie odczuwać stres.
Co ważne jednak, nie chodzi o całkowite wyeliminowanie stresu, a nauczenie się reagowania na niego w taki sposób, by nie był on paraliżujący, by nie ograniczał szans zawodnika na wykonanie zadania i dania z siebie 100% podczas wydarzenia sportowego. Współczesna psychologia sportu i profesjonaliści w tej branży stawiają na odpowiedni trening mentalny – pozwala to przygotować się do sytuacji, w których emocje będą szczególnie silne.
Koncentracja ważniejsza, niż mogłoby się wydawać
Wielkie zawody potrafią się rozstrzygać w ułamkach sekund – w takich momentach nie zawsze liczą się same umiejętności fizyczne, bo nawet jeżeli szybkość dwóch osób jest podobna, wygra ta osoba, która się nie zawaha, która będzie pewniejsza swojego kroku, skoku, rzutu czy jakiejkolwiek innej czynności, którą akurat sportowcy wykonują. Duże znaczenie w takich sytuacjach ma umiejętność skupienia się na tym, co dzieje się tu i teraz.
Jednocześnie profesjonalny sportowiec nie może przez cały mecz czy spotkanie sportowe analizować swoich poprzednich błędów, nawet jeżeli wie, że je popełnił – takie przemyślenia prowadzą tylko do rozproszenia się, co z kolei może prowadzić do kolejnych pomyłek. Aby zwiększyć swoją koncentrację, warto ćwiczyć oddech, ustalanie konkretnych celów.
Pomocne bywają także krótkie rytuały wykonywane przed startem, na przykład powtarzanie tej samej sekwencji ruchów, wizualizacja pierwszych sekund rywalizacji czy skupienie uwagi na jednym, prostym sygnale.
Takie nawyki ograniczają liczbę bodźców, które zawodnik musi świadomie przetwarzać, dzięki czemu łatwiej zachować spokój i szybciej wrócić do zadania po chwilowym rozproszeniu uwagi.
Porażka też może być częścią sukcesu
Jedną z najważniejszych cech silnego mentalu zawodnika jest umiejętność “powstania” z przegranej. Liczy się reakcja na niepowodzenie – każdy z nas odczuwał by smutek czy rozgoryczenie, ale najlepsi sportowcy potrafią szybko się z tego pozbierać i zostawić przegraną w tyle; dodatkowo, z każdej przegranej warto wyciągnąć też wnioski co można było zrobić lepiej – prawdziwe spotkanie sportowe dostarcza w końcu zupełnie inne informacje niż kontrolowany, zamknięty trening.
Dlatego zamiast wyłącznie myśleć o tym, że się przegrało, warto przekuć te pytanie w inną formę – co mogę zrobić inaczej, by następnym razem wygrać, by pokonać zawodnika, z którym dzisiaj przegrałem.
Takie podejście pozwala zamienić nawet dotkliwe porażki w doświadczenie, które pomoże w staniu się lepszym sportowcem i nawet człowiekiem. Pewność siebie nie powinna być oparta jedynie na dobrych wynikach – jeżeli zawodnik czuje się dobrze wyłącznie wtedy, gdy wygrywa, to jedna porażka czy nawet gorszy występ może kompletnie rozbić jego mental.
Lepsza jest pewność siebie, która wynika ze świadomości własnego przygotowania do zawodów – wiem, ile trenowałem, wiem nad czym pracowałem, wiem, co mogę zrobić w różnych sytuacjach, które mogą mnie dzisiaj spotkać. Takie podejście pozwala wejść na plac gry z wysoko podniesioną głową i większym spokojem.
Mistrz zaczyna się w głowie?
Nie da się wygrać zawodów wyłącznie dzięki pozytywnemu nastawieniu czy treningowi mentalnemu. Tak samo nie da się wygrać wyłącznie trenując swoje ciało i poprawiając wyniki. Potrzebne jest połączenie tych wszystkich elementów – najlepsi sportowcy muszą mieć talent, muszą mieć dobre przygotowanie fizyczne i mentalne, a także odpowiednią strategię.
Sport na najwyższym poziomie od dłuższego czasu pokazuje, że przygotowanie do zwycięstwa zaczyna się długo przed rozpoczęciem zawodów. Silna psychika nie zastąpi treningu, ale może pomóc wykorzystać jego efekty dokładnie w tych sytuacjach, w których sportowiec będzie tego potrzebować.
